مصطفى النوراني الاردبيلي

479

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

ياران پيغمبر مىگفتى محبوب رسول خدا را برايم بياوريد ، شونيز مىآوردند . مفضل گويد : به امام صادق عليه السلام شكايت كردم از سختى بول كردن ، فرمود : در آخر شب شونيز بخور . باز آن حضرت فرمود : در شونيز از هر درد شفا هست . من آن را مىخورم براى تب ، سردرد ، درد چشم ، شكم درد و بر آنچه بر من عارض مىشود از دردها خدا به سبب آن بر من شفا مىدهد . « 2 » از امام صادق عليه السلام منقول است كه : شخصى به آن حضرت شكايت كرد : از بسيار آمدن بول آزار مىكشم ، فرمود : كه سياه دانه در آخر شب بخور و فرمود كه من آن را براى تب ، درد سر ، درد شكم و جميع دردها مىخورم و خدا مرا به آن شفا مىدهد . « 3 » سياهدانه ، تخم گياهى است شبيه رازيانه سياه و تندبو ، گياه آن داراى برگهايى شبيه به برگ زبان در قفا است ، گلهايش زرد و بنفش مىباشد ، در ميان كردها آن را براى رفع عقب افتادگى قاعده زنانه و افزايش شير مادر به مصرف مىرسانند . « 4 » سياه دانه كه شونيز و سياه تخمه نيز ناميده مىشود ، دانه‌هاى آن سياه رنگ و خوشبوى مىباشد ولى گياه آن سمى است ، دانه گياه مدر و مقوى ، قاعده‌آور و ضد كرم مىباشد . « 1 » اين گياه را روى نان مىريزند و اعراب مىگويند : سياه دانه داروى هر بيمارى است غير از مرگ . يكى از دانشمندان مىگويد : در دانه سياه دانه وجود دو آلكالوئيد معروف به نام نيژل لين و كونيژل‌لين را محقق نموده كه مشابه داماس‌سنين و متيل داماس سنين به نظر مىرسد . اندامهاى سبز اين گياه و نيز دانه گياه قبلى فاقد اين گلوكزيد تشخيص داده شده ، دانه اين گياه داراى اثر قاعده‌آور كاملًا بارز است ، به‌علاوه ضد كرم نيز مىباشد . سياه دانه

--> ( 2 ) - مكارم الاخلاق ، ص 221 ( 3 ) - حلية المتقين ، ص 197 ( 4 ) - طب سنتى در ميان كردان ، ص 113 ( 1 ) - فوائد سبزيها و ميوه‌ها ، تاليف دكتر سيد نور اللّه ستوده ؛ خواص خوراكيها ، ص 126 .